यस्तो छ धुलोसहित पानीको रामकहानी

काठमाडौं, ३ असार । यो साता देशका विभिन्न भागमा हिलोसहितको पानी पर्‍यो । जीवनकालमा कहिल्यै यस्तो नदेखेका/नभोगेका नेपालीहरुले यसलाई अनौठो माने । कतिपयले नेपालकै वातावरण प्रदुषणको कारण यस्तो भएको अनुमान गरे । सामाजिक सञ्जालका कारण मानिसका अनुमानहरुले राम्रै बजार पनि पायो ।कतिपयले त सामाजिक सञ्जालबाटै ‘मोदीले ओली खुसी पार्न नदीले बगाएको माटो र बालुवा पानीबाट फिर्ता गरेको’ भनेर व्यंग्य पनि गरे । तर, मौसदविदहरुले भने यी सबै अनुमानहरुलाई गलत भनेका छन् । उनीहरुले आकाशबाट अझै केही दिन धमिलो पानी पर्ने बताएका छन् ।

यस्तो छ कारण : भारतको राजस्थानलगायत आसपासका क्षेत्रको धुलो आँधीका कणहरू नेपाली वायुमण्डलमा मिसिएपछि धमिलो वर्षा भएको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ ।पश्चिमी वायुको प्रभावका कारण धुलो उच्च वायुमण्डलमा प्रवेश गरेकाले मध्यपहाडी भेग र दक्षिणतिरका भू–भागमा धमिलो वर्षा भएको महाशाखाका मौसमविद्हरुको बुझाई छ ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अधिकारीहरु उच्च वायुमण्डलमा धुलोका कण अझै पनि रहेकाले एक/दुई दिन यस्तै वर्षा हुन सक्ने सम्भावना औंल्याउँछन् । हावाको गति पश्चिमबाट पूर्वतर्फ रहेकाले पूर्वी वायुलाई कमजोर तुल्याएको र आकाशमा अझै पनि धूलोका कणहरु रहेकोले यस्तो समस्या पूर्णरुपमा हट्न केही दिन समय लाग्ने अधिकारीहरुको दावी छ ।मौसमविद्को भाषामा हिलो वर्षालाई ‘डस्ट स्ट्रोम’ भनिन्छ । यस्तो वर्षा राजस्थान, दिल्ली हुँदै नेपाल प्रवेश गरेको पहिलो घटना हुनसक्ने मौसमविद्हरु बताउँछन् ।

धमिलो वर्षा र स्वास्थ्य : यस्तो वर्षाले स्वास्थ्यमा समेत असर गर्ने देखिन सक्ने विज्ञहरुको सुझाव छ । अन्य अवस्थामा भन्दा यस्तो अवस्थामा स्वास्थ्यलाई प्रभाव पार्न सक्ने सम्भावना बढी हुने उनीहरुको दावी छ ।यस्तो पानी संकलन गरेर कुनै पनि प्रयोजनमा प्रयोग नगर्न स्वास्थ्यविदहरुले सुझाएका छन् । यस्तो पानीमा रसायनिक तत्व हुनसक्छ र त्यसले स्वास्थ्यमा गम्भीर खतरा पुर्‍याउन सक्छ । टेकु अस्पतालका सरुवा रोग विशेषज्ञ डा. शेरबहादुर पुनका अनुसार यस्तो पानीमा विभिन्न रोगका किटाणु समेत हुनसक्छ । उनले यस्तो पानी प्रयोग गर्दा शरीरमा एलर्जी हुने र झाडापखाला लाग्ने सम्भावना रहेको बताए ।‘बिरुवाले खाना बनाउने प्रक्रिया स्टोमेटामा विषाक्त किटाणुका कणहरु आएर बस्दा बिरुवालाई प्रभावित पार्न सक्छ,’ उनले भने, ‘यस्तो पानीको प्रयोगले बोटबिरुवाको विकासलाई पनि रोक्न सक्छ ।’